Bommelding nieuwe stijl

Hoe ga je als school om met online dreigementen?

Ik kan me het moment nog goed herinneren: ik zat in de 6e van het VWO toen we plots allemaal naar buiten moesten. Evacuatieoefening werd er gezegd. Ik liep op dat moment op krukken door een sportblessure en struikelde in de haast. Ik werd snel opgepakt en rechtop geholpen. Er heerste een gespannen sfeer. Nadat we een halfuur in de kou buiten gestaan hadden mochten we (mopperend) weer naar binnen. Achteraf bleek het te gaan om een bommelding via een anoniem telefoontje. Maar het was loos alarm.

Hoe anders gaat dat nu. Er verschijnt een bericht op een anoniem online forum genaamd 4chan waarbij iemand een dreigement uit. Dit wordt opgepikt door de Zwitserse politie en vervolgens besluiten de 20 middelbare scholen in Leiden om maandag gesloten te blijven. Het gevolg is grote media-aandacht, zelfs BBC News wijdt er een bericht aan. De dreiging zorgt voor social media hysterie en een online klopjacht naar de dader. Op Twitter gonst het van de berichten en het achtuurjournaal op maandagavond opent met dit item. Leerlingen die door de NOS geïnterviewd worden geven aan ‘bang te zijn’. Achteraf is de vraag of het zo groot gemaakt had moeten worden en wat scholen kunnen doen om een veilige online omgeving te creëren.


Online pestgedrag grootste nadeel van sociale media

Twee weken geleden verzorgde ik samen met vakcollega Pieter Verhage gastlessen sociale media op scholengemeenschap Canisius in Tubbergen. Al inventariserend merkten we dat ruim 90% van de leerlingen actief zijn op sociale media en dan vooral op WhatsApp, Twitter en Facebook (in die volgorde). Als voordelen werden vooral de mogelijkheid om snel informatie uit te wisselen en het netwerken genoemd. Opvallend was dat de nadelen die leerlingen ervaren vooral in het sociale domein liggen: online pestgedrag en seksueel getinte berichten. Leerlingen ervaren zelf dat de drempel om te schelden ‘en dingen te zeggen’ online veel lager ligt dan offline. Ook kan je je online makkelijker anders voordoen dan in het echt. School zou volgens leerlingen hier wat aan kunnen doen door strengere regels op te stellen.

Infografic voor- en nadelen sociale media

Meer blauw online?

Leerlingen geven dus aan behoefte te hebben aan strengere regels en gezag. Dit geldt niet alleen voor het domein van scholen. Ook op andere openbare plekken op het internet zoeken jongeren steeds weer de grens op van het toelaatbare. Wijkagent Miriam van Lubek (Cluster Noordoost Tubbergen) is actief op Twitter (@wijkagentMirjam). Zij scant actief de berichtgeving en laat de jeugd subtiel merken dat ze in de gaten gehouden worden door twitterberichten als favoriet te markeren (de twitteraar krijgt hiervan een notificatie). Deze tweets ‘verdwijnen’ dan vaak snel van het internet. Een online waarschuwing dus en een bedreiging gesmoord in de kiem. En geen media-aandacht. Zo zoeken steeds meer wijkagenten het contact met burgers actief op via Twitter en vragen om hulp bij het oplossen van zaken.


Wat is de rol van scholen?

Internet is publiek domein en als burger heb je je daar te gedragen. In dit kader hebben ook scholen een rol om leerlingen goed burgerschap bij te brengen. Bij vakken als maatschappijleer en levensbeschouwing zou daar een aantal lessen aan gewijd kunnen worden. Maar ook in projecten kunnen leerlingen ervaren hoe je op een correcte wijze via Twitter contact kan leggen met officiële instanties en kennisdragers (bijvoorbeeld onderzoekers en journalisten). Dit gaat dus verder dan een gastles mediawijsheid. De kunst is om sociale media vaardigheden als leerdoelen op te nemen in het curriculum en zo echt te integreren in het onderwijs.


Ontmaskeren van de dader

Op het moment van schrijven van dit blog is de enige verdachte in de zaak van Leiden weer vrijgelaten. De vraag is of het ooit nog lukt om hem of haar te pakken te krijgen, na alle ontstane commotie.

Op kleinere schaal is het wel goed mogelijk om jongeren die de fout ingaan snel te ontmaskeren en te corrigeren. Snelle en gerichte actie is daarbij een vereiste. Op het Baudartius College in Zutphen hebben ze hierop actief beleid ontwikkeld. Gisteravond plaatste een leerling bijvoorbeeld de volgende tweet:

Hierop reageerde de school vandaag door via het afdelingshoofd contact te zoeken met de ouders van de betreffende leerling. Deze gaven aan erg geschrokken te zijn en met hun zoon in gesprek te gaan. En daarmee is de zaak afgedaan. Zo kan het dus ook!

email
  • Share on Tumblr

Reacties zijn gesloten.

Recente projecten

  • crv

    Online marketing CRV

    CRV (Coöperatieve RundveeVerbeteringsorganisatie)

  • Peeze uitgelicht

    Online marketingstrategie 2015

    Koffiebranderij Peeze

  • Circulus-Berkel-uitgelicht

    Ontwikkeling nieuwe website

    Circulus-Berkel

  • Click met online marketing

    Click met online marketing

    Educatieve uitgever Edu’Actief

Lees wat anderen over mij zeggen