Lekker retro: de coöperatie als ondernemingsvorm

Co-ondernemen met de coöperatie

De aloude organisatievorm van de coöperatie is weer helemaal hip. 2012 is zelfs door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uitgeroepen tot het Jaar van de Coöperatie. De basisprincipes van een coöperatie, solidariteit, (lokale) betrokkenheid en openheid sluiten aan bij de huidige behoefte aan transparantie en co-ondernemerschap. Leden zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het succes van de organisatie en delen in het voordeel en de winst. Je sociale verantwoordelijkheid nemen past in het huidige tijdsbeeld. Mijn inziens ligt er nog een andere trend aan de basis van deze opleving: onze toegenomen connectiviteit via sociale media. Online netwerken en toepassingen als Dropbox, WeTransfer, Google Docs, Skype etc. maken samenwerken op afstand steeds eenvoudiger. Hierdoor onstaan open organisaties. Denk aan Zoncollectief voor gezamenlijke inkoop van duurzame energie of het Broodfonds, een alternatieve arbeidsongeschiktheids- verzekering voor ondernemers.

Terug naar de basis: het bestaansrecht

De Britse econoom Ronald Harry Coase publiceerde in 1937 zijn beroemde artikel ‘The nature of the firm’ waarin hij verklaart waarom mensen samenwerken en bedrijven opzetten. Hij redeneert dat bedrijven bestaan en groeien wanneer interne frictie minder is dan externe frictie. Medewerkers aannemen is dan dus goedkoper dan met buitenstaanders zaken doen. Maar in een wereld waarin mensen via allerlei kanalen met elkaar verbonden zijn, is het steeds eenvoudiger geworden om met externe Zelfstandig Professionals (ofwel ZP-ers) samen te werken. Dit verklaart onder andere de explosieve groei van het aantal ZZP-ers in Nederland het afgelopen decennium (van 200.000 naar 728.000 personen). Voor veel bedrijven is het goedkoper om specialisten in te huren in plaats van ze in dienst te nemen. Bovendien blijkt het voor bedrijven steeds moeilijker om echt talent voor langere tijd aan zich te binden en vast te houden.

Samen sterk

Uit eigen ervaring weet ik dat het als zelfstandige niet altijd makkelijk is om bij grote bedrijven binnen te komen. Voor deze bedrijven zijn de organisatiekosten voor het inhuren van veel externen (denk aan administratie, selectie en projectmananagement) toch te hoog. Ze willen graag één aanspreekpunt en een complete oplossing. En dan is het zeer aantrekkelijk om als ZP-er deel uit te maken van een collectief die deze oplossing integraal kan aanbieden. De coöperatie is een organisatievorm die belangrijke waarden voor een ZP-er (zelfstandigheid, zeggenschap, vrijheid) combineert met de voordelen van gebundelde krachten.

Sterke betrokkenheid

Professionals willen namelijk ‘in control’ zijn, en de koers van het bedrijf mede kunnen bepalen. Jeff Jarvis schrijft daarover in zijn boek What Would Google Do? (2009) dat er een omgekeerd evenredige relatie bestaat tussen vertrouwen en controle. Hoe meer je als bedrijf controleert, hoe lager het vertrouwen bij klanten èn medewerkers. En dus hoe meer je uit handen geeft (zoals bij een coöperatie) hoe groter het vertrouwen en ook de betrokkenheid bij de organisatie.

Sinds april 2012 ben ik met Social Matters lid van Creatieve Coöperatie Coopkracht in Zutphen. Een collectief van (momenteel) 15 professionals bestaande uit grafisch ontwerpers, webbouwers, web 2.0 adviseurs, social media specialisten, video editors, fotografen, tekstschrijvers, industrieel ontwerpers, enzovoort. Met Coopkracht ben ik niet langer slechts een klein schakeltje maar kan ik ook de hele keten aanbieden indien gewenst. ‘Do what you do best en link to the rest’ gaat hier zeker op. Bij deze dus! www.coopkracht.net

 

Interessante links:

Filmpje over Coopkracht
De coöperatie als economische (r)evolutie?

email
  • Share on Tumblr

2 reacties op “Lekker retro: de coöperatie als ondernemingsvorm”

  1. Pieter schreef:

    Mooie column, Olga! Met de radio, afgebeeld in deze column is het eenvoudig… kies de juiste golflengte, aan de knop draaien om af te stemmen en je hebt ontvangst.

    Met het afstemmen op de juiste bedrijfsvorm en eigentijdse vormen van samenwerken is het anders. Dat vraagt het inzicht dat jij ons geeft. Dank!

  2. Olga Kruidhof schreef:

    Mooie metafoor Pieter! Het zijn de leden in de coöperatie die aan de knoppen draaien. Het is vaak even zoeken, wat bindt je als groep? Wat is het geluid dat je wilt laten horen richting de markt? Een identiteitskwestie en tevens een zeer boeiend proces waar Coopkracht nu ook volop mee bezig is.

Recente projecten

  • Click met online marketing

    Boek Click met online marketing

    Uitgever Edu’Actief

  • Online marketing CRV

    Coöperatieve RundveeVerbeteringsorganisatie

  • Online marketingstrategie 2015

    Koffiebranderij Peeze

  • Ontwikkeling nieuwe website

    Circulus-Berkel

Lees wat anderen over mij zeggen